در یکی از تازهترین دستاوردهای حوزه پزشکی بازساختی، پژوهشگران دانشگاه Texas A&M موفق به توسعه یک سرم آزمایشی شدهاند که میتواند مسیر بازسازی اندامهای از دسترفته را هموار کند. این فناوری با الهام از توانایی شگفتانگیز سمندرها، بهویژه آکسولوتل، در بازسازی کامل اندامها طراحی شده است.
در آزمایشهای انجامشده روی موشها، این سرم با تحریک مرحلهای دو پروتئین، باعث تشکیل ساختاری به نام بلاستما (Blastema) شد؛ تودهای از سلولهای نابالغ که نقش کلیدی در بازسازی بافتها و اندامها در جانوران دارای توانایی بازسازی را ایفا میکند. پژوهشگران معتقدند این ساختار همان «نقشه زیستی» لازم برای آغاز دوباره رشد اندام است.
به گفته کن مونوئوکا (Ken Muneoka)، سرپرست این پژوهش، بدن انسان نیز در دوران جنینی تمامی دستورالعملهای ژنتیکی لازم برای ساخت اندامها را در اختیار دارد. اگر این برنامه زیستی در بافت آسیبدیده حفظ شده باشد، ممکن است بتوان آن را دوباره فعال کرد و فرآیند بازسازی را آغاز نمود.
این یافتهها تنها به بازسازی انگشتان یا دست و پا محدود نمیشود. پژوهشگران میگویند مسیرهای ژنتیکی مشترکی میان رشد اندامها و برخی اندامهای داخلی مانند ریهها وجود دارد؛ موضوعی که میتواند در آینده زمینهساز توسعه روشهای نوین برای ترمیم یا بازسازی سایر بافتها و اندامهای بدن نیز باشد.
با این حال، محققان تأکید میکنند که این فناوری هنوز در مراحل ابتدایی توسعه قرار دارد و استفاده از آن در انسان نیازمند سالها پژوهش و آزمایشهای ایمنی است. یکی از مهمترین چالشها، کنترل دقیق رشد سلولهاست؛ زیرا فعالسازی بیش از حد این مسیرهای زیستی میتواند به رشد کنترلنشده بافت یا ایجاد تودههای غیرطبیعی منجر شود.
در صورت موفقیت این تحقیقات، پزشکی بازساختی میتواند وارد مرحلهای تازه شود؛ مرحلهای که در آن از دست دادن یک عضو، پایان درمان نخواهد بود، بلکه آغاز فرآیند بازسازی طبیعی آن در بدن انسان خواهد شد.
SRC: PM